Ružin krst

Ružin krst je ruža postavljena u središte krsta, otvorenih latica, kao da cvet raste iz preseka dve grede. To je amblem rozenkrojcerske tradicije, pokreta koji se 1614. oglasio anonimnim pamfletom i od tada ne prestaje da izaziva rasprave o sopstvenom postojanju.

Manifesti

Godine 1614. u Kaselu se pojavio pamflet pod naslovom Fama Fraternitatis, odnosno Otkriće bratstva najhvaljenijeg reda Ružinog krsta. U njemu se opisuje tajno bratstvo koje je osnovao izvesni Christian Rosenkreuz, rođen 1378, koji je putovao kroz Bliski istok i Severnu Afriku, učio od arapskih i afričkih mudraca, vratio se u Nemačku i okupio mali krug od osam članova zakletih da leče bolesne bez naplate, da ne nose nikakvu prepoznatljivu odeću i da bratstvo čuvaju u tajnosti sto godina.

Rosenkreuz je umro 1484. u 106. godini. Njegova grobnica ponovo je otkrivena 120 godina kasnije, a u njoj su se nalazili njegovo neraspadnuto telo, zbirka knjiga, kao i ogledala i lampe nepoznatog oblika. Pamflet je pozivao učene ljude Evrope da stupe u kontakt s bratstvom i pridruže se obnovi celokupnog ljudskog znanja.

Drugi pamflet, Confessio Fraternitatis, usledio je 1615. Godine 1616. pojavio se i treći tekst: Chymische Hochzeit Christiani Rosencreutz, Hemijsko venčanje Christiana Rosenkreuza, gusta alegorijska pripovest o sedmodnevnom alhemijskom venčanju kojem prisustvuje pripovedač. Johann Valentin Andreae, luteranski teolog iz Virtemberga, kasnije je priznao autorstvo Hemijskog venčanja i izgleda da je bio umešan i u druga dva pamfleta, iako pitanje potpunog autorstva i dalje nije sasvim razjašnjeno.

Šta simbol nosi

Ruža na krstu tumačena je na više načina, a rozenkrojcerska tradicija kao da je podsticala sve njih istovremeno.

Krst predstavlja četiri elementa, materijalni svet ili telo prikovano za materiju. Ruža predstavlja dušu, kvintesenciju ili skriveni život koji se otvara upravo na mestu najveće stege. Njihovo sjedinjenje jeste središnja metafora alhemije: da se delo preobražaja odvija tamo gde se suprotnosti susreću.

Jedno izrazito hrišćansko tumačenje povezuje ružu sa pet Hristovih rana, pri čemu latice predstavljaju krv prolivenu na krstu. To tumačenje bilo je dostupno Andreaeovoj luteranskoj publici i činilo bi Ružin krst podjednako pobožnim koliko i alhemijskim simbolom.

Frances Yates je u svojoj studiji iz 1972, The Rosicrucian Enlightenment, manifeste smestila u kontekst protestantskih političkih nada u Palatinatu pred Tridesetogodišnji rat. Ružin krst je tumačila kao simbol željenog jedinstva nauke, religije i politike unutar obnovljenog hrišćanskog okvira. Po njenom čitanju, pokret se urušio kada je Fridrih V od Palatinata izgubio Bitku na Beloj gori 1620, a katolička protivofanziva slomila sredinu iz koje su pamfleti potekli.

Razrada u Zlatnoj zori

Tokom 1890-ih, Hermetički red Zlatne zore uzeo je Ružin krst i pretvorio ga u jedan od najsloženijih ritualnih predmeta zapadne ezoterije. Lamen Ružinog krsta Zlatne zore postavljao je ružu od dvadeset dve latice — po jednu za svako slovo hebrejskog alfabeta i svaku stazu na kabalističkom Drvetu života — u središte krsta čiji su kraci bili obojeni prema elementarnim i planetarnim korespondencijama. Svaka latica nosila je hebrejsko slovo naslikano određenom bojom. Na poleđini lamena nalazili su se dodatni sigili.

S. L. MacGregor Mathers, jedan od osnivača reda, osmislio je taj lamen za stepen Adeptus Minor, centralnu inicijaciju Unutrašnjeg reda. Kandidat je lamen izrađivao ručno kao deo inicijacijskog procesa. Sam čin oslikavanja svake latice i svakog slova shvatan je kao oblik meditacije o sistemu koji predmet sažima.

Ružin krst Zlatne zore jeste nastavno sredstvo prerušeno u komad nakita. On sabija čitav simbolički rečnik reda u jedan jedini predmet koji se može nositi: elemente, planete, znake zodijaka, hebrejska slova, kabalističke staze i odnose među njima. Izvorna rozenkrojcerska ruža, poetska slika iz jednog pamfleta, postala je enciklopedija.

Povezano štivo

• Nevidljivi koledž: uvod u rozenkrojcerizam. Ceo članak o rozenkrojcerskoj tradiciji i njenom kasnijem životu.
• Ugaonik i šestar. Masonski amblem koji je u svoje više stepene upio rozenkrojcersku simboliku.
• Pentagram. Još jedan simbol koji je Zlatna zora uključila u svoj ritualni sistem uz Ružin krst.

Izvori

Bibliografija. Isti spisak nalazi se i u zaglavlju članka, za alate za citiranje koji ga čitaju mašinski.

• Fama Fraternitatis (1614, Kasel) — anonimni pamflet koji objavljuje rozenkrojcersko bratstvo
• Confessio Fraternitatis (1615) — drugi rozenkrojcerski manifest
• Johann Valentin Andreae, Chymische Hochzeit Christiani Rosencreutz (1616) — Hemijsko venčanje
• S. L. MacGregor Mathers i Hermetički red Zlatne zore, ritualni spisi (1890-e) — razrada Ružinog krsta kao lamena
• Frances Yates, The Rosicrucian Enlightenment (1972) — istorijska studija koja manifeste smešta u njihov politički i intelektualni kontekst