Jupiter

Hram Jupitera Optimusa Maximusa stajao je na Kapitolinskom brdu od 509. godine p. n. e, prve godine Republike, pa sve dok ga hrišćanski carevi nisu zatvorili krajem četvrtog veka. Hiljadu godina svaki general koji je slavio trijumf uzjahao bi uz brdo da položi svoje lovorike pred Jupiterove noge. Država nije samo obožavala Jupitera. Jupiter je bio slika koju je država imala o samoj sebi: suverena, pravedna i gromovita.

Ime

Ime potiče od protoindoevropskog *Dyēus Phter, „Otac Neba“. Iz istog korena nastali su grčki Zeus Pater, vedski Djaus Pitar i prvi element nordijskog imena Tir. Govornici protoindoevropskog jezika, koji su se negde u četvrtom milenijumu pre nove ere širili sa stepe, poneli su Oca Neba u Indiju, Grčku, Rim i Skandinaviju. Jupiter je latinski izgovor najstarijeg boga indoevropskog sveta.

Kapitolinska trijada

Jupiter je kapitolinski hram delio sa Junonom (svojom ženom, boginjom braka i porođaja) i Minervom (boginjom mudrosti i zanata). Ova trijada zamenila je stariju, koju su činili Jupiter, Mars i Kvirin. Prelaz sa trijade usredsređene na rat na onu u kojoj su Junona i Minerva odražavao je razvoj Rima od ratničkog naselja do uređene države.

Trijumf

Rimski trijumf bio je verska povorka isto koliko i vojna parada. Pobednički general vozio se u kočiji sa četiri konja, lica obojenog crveno poput Jupiterovog kipa na Kapitolu. Iza njega je stajao rob, držeći zlatnu krunu i šapućući, prema predanju: „Seti se da si smrtan.“ General je na jedan dan bio Jupiter. Podsetnik je značio da će se taj dan završiti.

Munja

Jupiterovo oružje bila je munja. Kada bi grom udario unutar grada Rima, to mesto bi bilo posvećeno kao bidental i ograđeno. Etrurska veština tumačenja munja, koju su Rimljani usvojili, delila je nebo na šesnaest oblasti. Udar iz severoistoka značio je da Jupiter odobrava. Iz severozapada, upozorenje. Rimljani nisu samo posmatrali vreme. Čitali su ga kao državnu politiku.